به مناسبت سالروز زلزله بزرگ بم

بم زخمی لرزش زمین

بم زخمی لرزش زمین

به گزارش مهندس وب، زلزله بزرگ ۶.۵ بم استان کرمان در ۲۱ سال قبل در حالی رخ داد که تا قبل از آن هیچ زمینلرزه ای در آن به ثبت نرسیده بود و به باور متخصصان این حوزه با ملاحظات پیشگیرانه میتوان ۵ تا ۱۰ برابر از میزان خسارت های جانی و مالی در سوانح طبیعی و انسانی کاست؛ چون که حقیقت را نه میتوان فراموش کرد و نه میتوان با انعکاس آن از سر ستیز درآمد، با حقیقت ها باید با روش علمی مواجه شویم و به تدریج از  ریسک ناشی از سوانح در کشور بکاهیم.


به گزارش مهندس وب به نقل از ایسنا، در ساعت ۵ و ۲۶ دقیقه زمینلرزه قوی و بسیار ویرانگر در شهر تاریخی بم استان کرمان با بزرگای گشتاوری ۶.۵ به وقوع پیوست. بررسی محققان حاکی از آنست که رخداد زمینلرزه ۵ دی ۱۳۸۲ بم ناشی از حرکت گسل "بم" بوده، در حالیکه بررسی لرزه خیزی تاریخی بم نشان میدهد که هیچ زمینلرزه تاریخی در محدوده این شهر تا آن زمان گزارش نشده بود، شاهد این ادعا ارگ بم است که تا پیش از رخداد زلزله ۵ دی ۱۳۸۲، با بیشتر از ۲۰۰۰ سال قدمت تاریخی سالم باقی مانده بود.
ازاین رو متخصصان حوزه زلزله شناسی اعتقاد دارند که این منطقه با یک نبود لرزه ای روبه رو بوده است و این نبود لرزه ای با رخداد زلزله مخرب ۵ دیماه آن سال در جهت گسل بم به پایان رسید.
دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله در گفتگو با ایسنا، در این زمینه اظهار داشت: زلزله ۵ دیماه ۱۳۸۲ با تلفات رسمی ۲۶ هزار و ۲۷۱ نفر و حدود ۳۰۰۰ نفر تلفات افراد بدون شناسنامه و مهاجران غیرقانونی، از نظر تعداد کشته نسبت تلفات به جمعیت تحت الشعاع زلزله، در تاریخ ایران رکورد دار است! ما در یک زلزله با بزرگای ۶.۵، حدود یک سوم از جمعیت حدود ۱۱۰ هزار نفری شهر بم را از دست دادیم!
وی افزود: سوانح طبیعی ایران طی سده گذشته حدود یکصد هزار نفر (سالی حدود ۱۰۰۰ کشته به صورت متوسط) برجای گذاشته اند که حدود ۹۰ درصد آنها در زمینلرزه ها جان باخته اند. خسارت مالی سوانح طبیعی در سال حدود ۳ میلیارد دلار است که حدود ۱.۵ میلیارد دلار از آن به خسارت های مستقیم از خشکسالی مربوط است. صدمه مستقیم اقتصادی ایران برای بازه ۳۲ ساله ۲۰۲۲ -۱۹۹۰ حدود ۳۰ میلیارد دلار برآورد شده است. این مورد نشان میدهد که در دهه های اخیر با معرضیت بیشتر، میزان صدمه پذیری ما هم بالا رفته و خسارات سالانه ما در۳۰ ساله اخیر در حدود سه برابر خسارات سالانه ما در ۷ دهه ماقبل آن شده است. با توجه به این که در آینده بدون شک بیشترین جمعیت ایران، شهرنشین خواهند بود، چگونگی توسعه شهرها در آینده ایران بسیار مهم و حساس است.
زارع با تأکید بر این که روندی که حالا در کشور ما دنبال می شود، با عنایت به افزایش معرضیت جمعیت به مخاطرات طبیعی، به علل مختلف به افزایش خطر در مقابل سوانح طبیعی می انجامد، اشاره کرد: تحولات جمعیتی در ایران نمایانگر افزایش هر چه بیشتر جمعیت شهرنشین و تمرکز جمعیت در شهر های بزرگتر (برخوردارتر) است. بر پایه آمار بانک جهانی، دگردیسی جمعیت در ایران از سال ۱۳۶۹ تا ۱۳۹۴ نشان میدهد که تمرکز جمعیت در شهر های با جمعیت بیشتر از یک میلیون نفر از ۱۲ و نیم میلیون در سال ۱۳۶۹ به حدود ۲۱ و نیم میلیون در سال ۱۳۹۵ رسیده است. این در حالیست که نرخ افزایش این جمعیت در خلال یک "دهه" (در دهه اول طی سالهای ۱۳۶۹ تا ۱۳۷۹) در شهر های بزرگ کلا حدود ۳ درصد بوده و این میزان با رشد جمعیت شهر های بزرگ به شکل "سالانه" در خلال سالهای ۱۳۸۹ لغایت ۱۳۹۵ برابری می کند! این مورد نشان میدهد که آهنگ رشد جمعیت شهر های بزرگ بخصوص در ۶ سال گذشته شتاب خاصی گرفته است.
این محقق حوزه زلزله تصریح کرد: آن چه به شکل بلند مرتبه سازی در کشور (و از تمام جا سریع تر و مهمتر در تهران) دنبال می شود، بدون لحاظ کردن فضای دسترسی و امکان تردد، باعث تمرکز ساختمان ها در مناطق شهری و به تدریج کندتر کردن امکان دسترسی به این نواحی می شود.

توسعه شهری در حریم خطرناک گسل های شهری

استاد پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی، اضافه کرد: در شهر های کنونی ایران که بسیاری در پای دامنه ها و به ناچار در کنار و یا بر روی پهنه گسل های فعال قرار گرفته اند، با توسعه شهرسازی در حریم خطرناک گسل های فعال مواجهیم، مانند آن چه بخصوص در ۳۳ سال گذشته در شمال تهران و تبریز رخ داده است.
زارع اشاره کرد: بیشتر شهر های بزرگ و با جمعیت بیشتر از یک میلیون نفر ایران بر روی مخروط افکنه های بزرگی قرار گرفته اند که در مرز گسله بین کوه و دشت راه اندازی شده اند و تابحال اطلاع علمی و دقیق از ضخامت آبرفت ها از بیشتر این محدوده های شهری در دسترس نیست.

استقرار یک سوم ساختمان های بلندمرتبه پایتخت بر روی پهنه گسلی

زارع تصریح کرد: در تهران حدود ۱۰۰۰ ساختمان بلندمرتبه وجود دارد که حدود ۴۸۰ ساختمان بلندمرتبه در سالهای ۱۳۹۶-۱۳۸۴ راه اندازی شده است. بنا بر اعلام وزارت راه و شهرسازی ۲۵ درصد از ۹۷۹ ساختمان در مناطق با بافت عموما فرسوده مانند مناطق ۱۱، ۱۲، ۱۷، ۱۸ و ۱۹ شهرداری تهران هستند، یعنی همان جایی که ساختمان پلاسکو در آن وجود داشت.
وی اظهار داشت: با ملاحظات پیشگیرانه میتوان بین ۵ تا ۱۰ برابر از میزان خسارت های جانی و مالی مورد اشاره در سوانح طبیعی و انسانی کاست. ضمن این که موارد یاد شده در فوق تنها سوانح صدمه زننده به کشور ما نیستند. اگر بر مبنای برنامه ریزی علمی و اجرای این برنامه ها عمل نکنیم، میزان خسارت ها با افزایش جمعیت و افزایش تعداد خودرو ها به تدریج بیشتر می شود. حقیقت را نه میتوان فراموش کرد و نه میتوان با انعکاس آنها از سر ستیز درآمد، باید با حقیقت ها با روش علمی مواجه شویم و به تدریج از ریسک ناشی از سوانح در کشور بکاهیم.


1403/10/05
12:31:36
0.0 / 5
293
تگهای خبر: آهنگ , پژوهش , متخصص , مهندس
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۵ بعلاوه ۱
مهندس وب
لینک دوستان مهندس وب
مهندس وب web engineers